Waar mensen sterven

Regie over de plaats van sterven.

Berdine Koekoek (Universiteit Utrecht) onderzocht in opdracht van VPTZ ( Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg ( red.)) Nederland welke samenhangen of verschuivingen zichtbaar zijn in de keuze van plaatsen van overlijden van 2004 tot 2013 in Nederland. Uit het onderzoek blijkt dat wens en realiteit van plaats van overlijden de afgelopen tien jaar dichter bij elkaar zijn komen te liggen. Tussen provincies zijn wel grote verschillen te zien. (…) Toch blijkt uit interviews met twintig nabestaanden dat de discrepantie kleiner is dan de cijfers doen vermoeden. Achteraf blijkt dat thuis voelen belangrijker is dan thuis zijn. Dat betekent dat op welke plek mensen ook sterven, er gestreefd moet worden naar dat thuis voelen, dat bestaat uit veiligheid, vertrouwdheid en aanwezigheid van naasten. Vooral het hebben van de regie in de laatste levensfase wordt als belangrijk ervaren. Regie blijkt relationeel te worden vormgegeven door de patiënt, de naaste(n) en de hulpverlener(s). (…). Citaten pag.101-102: Nog steeds sterven de meeste mensen het liefst thuis. Nederlanders beschouwen de terminale fase primair als een niet-medische en niet-professionele aangelegenheid. In deze fase moet de patiënt zelf zo veel mogelijk tot zijn recht kunnen komen. De eerste belangrijke bevinding, dat thuis een vloeibaar begrip is .De tweede belangrijke bevinding (is) dat regie relationeel is. Sterven is een complex proces dat vraagt om een benadering op maat. Diversiteit is hierbij het sleutelwoord omdat alle patiënten hun eigen werkelijkheid construeren. Dit vraagt een paradigmashift waarbij vanuit de patiënt wordt gedacht en de hulpverlener een ondersteunende rol vervult. Er kan namelijk onbegrip en frictie ontstaan als de arts enkel vanuit het medische discours handelt. Vervolgonderzoek is nodig om de effecten van de demografische, culturele en maatschappelijke ontwikkelingen als de campagne tijdig spreken over het levenseinde, de sluiting van de verzorgingshuizen, openbaarmaking van sterftecijfers in ziekenhuizen en de verwachte toename van sterfte voor het begrip thuis in relatie tot sterven te definiëren. Het rapport is hier downloadbaar